Во 2026 година сајбер-инцидентите повеќе не се изолиран ИТ проблем, туку директна закана за континуитетот на работењето, довербата на клиентите/граѓаните и законската усогласеност. Нападите се пофреквентни, поавтоматизирани и почесто насочени кон организации со ограничени ресурси, што е карактеристично за голем дел од домашниот пазар.
1. Контекст: зошто сајбер-безбедноста стана „основна инфраструктура“
Во 2026 година сајбер-инцидентите повеќе не се изолиран ИТ проблем, туку директна закана за континуитетот на работењето, довербата на клиентите/граѓаните и законската усогласеност. Нападите се пофреквентни, поавтоматизирани и почесто насочени кон организации со ограничени ресурси, што е карактеристично за голем дел од домашниот пазар.
2. Состојба на македонскиот пазар: што реално гледаме на терен
Според нашето искуство со домашни компании и институции, најчестите слабости се:
неажурирани системи и недоволен patch management,
слабости во е-пошта безбедност (phishing, лажни фактури, компромитирани лозинки),
недоволна сегментација на мрежа (една мрежа „за сè“),
недефинирани процедури за инцидент (кој реагира, што се исклучува, како се враќа работа),
бекапи кои постојат, но не се тестирани или не се доволно заштитени од ransomware.
Ова создава ризик каде што и „мал“ инцидент може да прерасне во целосен прекин на услугите и оперативна блокада.
3. Зошто имплементацијата на безбедносни софтвери е неопходна (а не избор)
За домашните организации, најсилниот аргумент не е „страх“, туку прагматичен деловен интерес:
помал ризик од прекин на работа (оперативна стабилност),
намален финансиски удар од инцидент (враќање системи, загубени денови, дополнителни услуги),
поголема доверба кај клиенти и граѓани,
подготвеност за усогласување со современи политики, стандарди и јавни набавки што сè почесто бараат безбедносни мерки како услов.
4. Практичен пристап за Македонија: почеток од најкритичниот слој
Во услови на ограничени буџети и кадар, најефикасен модел е фазна имплементација:
најпрво да се постави основната линија на одбрана,
потоа да се зајакнат уредите, корисниците и процесите,
па на крај мониторинг и контроли на „повисоко ниво“.
Токму затоа, мрежната заштита е природниот прв чекор за најголем дел од компании и институции.
5. Индиго Сафе (GoSafe) како основа за сајбер-безбедност кај домашни организации
За домашните компании и институции, основата на сајбер-безбедноста започнува со периметарска заштита и контрола на сообраќајот, а токму тука Индиго Сафе (GoSafe) фиревал обезбедува стабилна и проверена линија на одбрана.
Со Индиго Сафе (GoSafe) организациите добиваат практичен безбедносен слој кој овозможува:
контрола на пристап и политики за безбедност,
сегментација на мрежата (одвојување критични системи),
безбеден далечински пристап (VPN) за работа и поддршка,
намалување на ризици од неовластен пристап и мрежни напади,
централна точка за управување и јасна видливост над мрежниот сообраќај.
Ова е особено значајно за институции со чувствителни податоци (здравство, образование, општини) и компании со 24/7 потреба за стабилност.
6. Препорачана рамка за имплементација (кратко)
Нашата препорака за брз и реален напредок е:
Фаза 1: Индиго Сафе (GoSafe) + основни политики + сегментација на клучни сегменти
Фаза 2: Endpoint заштита + ажурирања + е-пошта заштита + бекап политика и тестирање
Фаза 3: централизирано логирање/мониторинг + процедури за инциденти + периодични безбедносни проверки
7. Заклучок
Македонскиот пазар веќе влегува во период кога сајбер-безбедноста ќе биде стандарден услов за нормално функционирање, партнерства и јавни набавки. Затоа, нашата позиција е јасна: потребен е фазен, реален и одржлив модел на заштита, каде што „основниот ѕид“ започнува со Индиго Сафе (GoSafe) фиревал, а потоа се гради целосна безбедносна култура и техничка подготвеност низ целата организација.